ページ1:

5. ชุมนุมสุกี้พระนายกอง หรือ ชุดคยี พิกัด: ค่ายโพธิ์สามต้น ในสมัยกรุงศรีอยุธยา
ผู้นำ: สุกี้พระนายกอง หรือ นายทองสุขซิ่ง เป็นชาวมอญ
การปราบปราม:
สิ้นสุดลงเมื่อพระยาตากเข้ายึดค่ายโพธิ์สามต้นในเดือนพฤศจิกายน
พ.ศ. 2310 และสุกี้พระนายกองก็เสียชีวิตในที่รบ
6.ชุมนุมพระยาตาก(สิน) พิกัด: เมืองจันทบุรี
ผู้นำ: สมเด็จพระเจ้าตากสิน
คือ ฐานกำลังของพระยาตาก เพื่อรวบรวมกำลังก่อนสถาปนากรุงธนบุรี และ มีอาณาเขต
ครอบคลุมชายฝั่งทะเลตะวันออกทั้งหมดจนถึงชายแดนกัมพูชาก่อนที่จะยกทัพไปต่อสู้
เพื่อขับไล่พม่าและกอบกู้เอกราชคืนได้สำเร็จ
ลักษณะการปกครองสมัยธนบุรี เป็นการ ปกครองระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์
ซึ่งยังคงรูปแบบตามระบอบสมัยอยุธยา โดยมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุขสูงสูงสุด แบ่ง
การปกครองส่วนกลางเป็นอัครมหาเสนาบดี 2 ตำแหน่ง เสนาบดีจตุสดมภ์ 4 กรมและ
ส่วนการปกครองส่วนภูมิภาคแบ่งเป็น หัวเมืองชั้นใน หัวเมืองชั้นนอก หัวเมือง
ประเทศราช
การปกครองส่วนกลาง:
พระมหากษัตริย์: เป็นประมุขและมีอำนาจเด็ดขาดในการรักษาบ้านเมือง
อัครมหาเสนาบดี: มี 2 ตำแหน่ง ได้แก่
สมุหนายก: ฝ่ายพลเรือน.
สมุหพระกลาโหม: ฝ่ายทหาร
เสนาบดีจตุสดมภ์: แบ่งเป็น 4 กรม ได้แก่:
กรมเมือง (นครบาล): ดูแลความสงบเรียบร้อยภายในราชธานี และบำบัดทุกข์บำรุงสุขราษฎร
กรมวัง (ธรรมาธิกรณ์): ดูแลกิจการในราชสำนักและพิจารณาพิพากษาคดีความ
กรมพระคลัง (โกษาธิบดี): ดูแลการเงินของแผ่นดินและการค้ากับต่างประเทศ
กรมนา (เกษตราธิการ): ดูแลการเกษตรกรรม เก็บภาษีนา และพิจารณาคดีที่ดิน.
การปกครองส่วนภูมิภาค:
แบ่งออกเป็น 3 ระดับ:
หัวเมืองชั้นใน (เมืองจัตวา): เมืองที่อยู่รอบราชธานี มีผู้ปกครองเรียกว่า "ผู้รั้ง" ขึ้นตรงต่อเสนาบดีจตุสดมภ์ใน
ราชธานี.
หัวเมืองชั้นนอก (เมืองพระยามหานคร): เมืองที่อยู่ห่างจากราชธานี แบ่งเป็นเมืองเอก โท ตรี จัตวา มีเจ้าเมือง
เป็นผู้ปกครอง มีอำนาจสิทธิ์ขาดแทนพระองค์.
หัวเมืองประเทศราช: เมืองที่อยู่ห่างไกลหรือมีอาณาเขตติดต่อกับประเทศอื่น เช่น กัมพูชา ลาว ต้องส่งเครื่อง
ราชบรรณาการมาถวายตามกำหนด.

ページ2:

ใครเป็นผู้สถาปนาอาณาจักรธนบุรี
ผู้สถาปนาอาณาจักรธนบุรีคือ สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช พระองค์ได้รวบรวม
ไพร่พลกู้เอกราชกลับคืนมาหลังกรุงศรีอยุธยาเสียเอกราชแก่พม่า ล่องเรือตามแม่น้ำ
เจ้าพระยาจนมาเจอวัดแจ้ง ตั้งสถาปณา วัดแจ้ง ทิศตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา โดย
อาณาจักรธนบุรีนี้มีพระมหากษัตริย์ปกครองเพียงพระองค์เดียวคือพระองค์ท่าน
2310-2325
สถาปนา: ในปี พ.ศ. 2310 พระองค์ได้สถาปนาเมืองธนบุรีเป็นราชธานีแห่งใหม่ของ
สยาม และทรงปราบดาภิเษกเป็นพระมหากษัตริย์แห่งกรุงธนบุรี
ะมหากษัตริย์พระองค์เดียว:อาณาจักรธนบุรีมีพระมหากษัตริย์ปกครองเพียงพระองค์เดียว
ตลอดระยะเวลา 15 ปี คือสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
พระเจ้าตากมีอีกชื่อว่า “สมเด็จพระบรมราชาที่4”
วัดที่อยู่ระหว่างพระราชวังเดิมสมัยกรุงธนบุรี(พระราชวังธนบุรี) มี2วัด คือ อรุณ
ราชวรารามราชวรวงศ์วิหาร (วัดแจ้ง) และ วัดโมลีโลกยารามราชวรวิหาร(วัดท้ายตลาด)
การปราบปรามชุมนุมสมัยธนบุรีมี 6 ชุมนุม ได้แก่
1.ชุมนุมเจ้าพระฝาง พิกัด:อุตรดิตถ์(เมืองสวางคบุรี)
ผู้นำ:เจ้าพระฝาง(เรือน)
การปราบปราม:สำเร็จ ใน พ.ศ. 2313 รวมถึงชำระคณะสงฆ์ในหัวเมืองฝ่ายเหนือที่
หม่นหมองด้วย
2. ชุมนุมพระยาพิษณุโลก พิกัด: เมืองพิษณุโลก
ผู้นำ: เจ้าพระยาพิษณุโลก(เรือง)
การปราบปราม: ไม่สําเร็จในครั้งแรกและพระองค์ทรงได้รับบาดเจ็บกลับมาต่อมาล้า
พระยาพิษณุโลกถึงแก่กรรมและถูกผนวกเข้ากับชุมนุมเจ้าพระฝาง
3. ชุมนุมเจ้าพิมาย พิกัด: จังหวัดนครราชสีมา และแผ่ขยายไปถึงสระบุรี และแดนกัมพูชา
ผู้นำ: กรมหมื่นเทพพิพิธพระโอรสในสมเด็จพระพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ
การปราบปราม:สำเร็จในปี พ.ศ.2311 หลังจากที่ขึ้นฟูพระวรกาย
4. ชุมนุมเจ้านครศรีธรรมราช พิกัด: เมืองนครศรีธรรมราช (เมืองใหญ่ในภาคใต้)
ผู้นำ: หลวงสิทธิ นายเวร หรือ เจ้านครศรีธรรมราช (หนู)
การปราบปราม: ชุมนุมนี้เกิดในช่วงเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2และได้ปราบปรามชุมนุม
นี้ได้ในพ.ศ. 2312