ページ3:

@ Explosive ระเบิด * convergent -> 0-0, 0-4
1) Strombolian eruption -> ตั้งตาม Stromboli - Italia
-VEI=1-3
- magma Rhyolite / Andesite ค.หนักสูง
- ปะทุเป็นช่วง ๆ 10 - 20 min คล้ายน้ำพุ
-เศษหินทับถมรอบปล่อง
- Etna - Italia
-Stratovolcano/cinder cone
2) Vulcanian
-VEI=2-5
- magna แก๊สแรงดันสูง - หินแข็งด้านบนระเบิด
ปะทุสนๆ แต่รุนแรง
- lava ข้นหนืด 8 เศษหินระเบิดจากปล่อง
- ควันคล้ายดอกเห็ด & ฝุ่นเก่ากระจาย
Cinder cone
- Vulcano - Italia
(พลิเนียน)
3) Plinian Eruption / Vesuvian Eruption
- VE I = 3-8 - 668188
- ก๊าซ เถ้าธุลี เศษหิน
พุ่งถึงชั้นสตราโทสเฟียร์
-
- lava เหนี่ยวกัน
Strato volcano/cinder Cone
Taupo - Newzeland
Vesuvius - Italia
4) Pelean พลเนียน
|– VEI = 3 - 5
Pyroclasticflow
»
สร้างเมฆเถ้าขนาดใหญ่
lava ใน อุดตันปล่อง - ระเบิดพึ่งปล่อง
เศษหิน เถ้าร้อน gas ไหลรวดเร็ว
เผาทำลายทุกอย่าง ๆ ร้อนจัด & เร็ว
Mt. Pelée - Martinique
3. Lahar ฮาร์
6.
Climate Change การปป.สภาพภูมิอากาศ
=>
- กรวด + หา - คล้ายโคลนไหลหลาก (Tud flow) เถ้า + ควั่น บดบังแสง - tempo 99ลง
=>
-Mt. Pelée - Martinique
4. Ash fall เต๋าหล่น / Tegra ที่ปรา
• ภัยจากภูเขาไฟ (Volcanic Hazard )
1. lava flow ดาวาไหลหลาก ” น่ากลัวห้อยสุด
- magma basalt ค. หนืดสูง ไหล
ค.เสียหาย : ทรัพย์สิน ชีวิต
Lจำกัดขอบเขตค.เสียหายได้
2. Pyroclastic Flow หินตะกอนภูเขาไฟหลาก
-เกิดกับ Exprosive => Plinian / Vulcanian
-เถา + กรวด + gas ร้อน P.สูง ไหลตามคชั่นด้วยคเร็วสูง
- เมืองปอมเปอี โดยธุลีหลากของ ภูเขา Vesuvius
- ตายเพราะสูดเถ้า
- ปจบ. @อุทยานเพชราชกา
• การตรวจวัดสัญญาณบอกเหตุ ( precursor)
การจัดการ
- มาตรการ 1. เตือนภัยล่วงหน้า
- magna rhyolite ปะทุ ฟุ้งกระจายเป็นวงกว้าง
G
Lambora - Indonesia - temp sees ac
-หิมะตก
-season ปลูกพืชส์หลง
- ทำลายโครงสร้าง, ผลผลิตการเกษตร, เครื่องยนต์ อดอาหาร
- Pinatubo - Philippines
Galunggung - Indonesia
5.
Toxic gas ก๊าซพิษ
LCO, + SO, + HgS
1. อัตราเกิดแผ่นดินไหว
2.
ค.เอี๋ยงภูเทไฟ
3.
ก๊าซพิษ ( 30 )
3. เตรียมแผนรับมือ & แผนสำรอง & ช่วยเหลือ
2. ประชาสัมพันธ์ค.
- วิธีป้องกัน 1. ให้ค. รู
3.เตรียมของจำเป็น
2. จัดเตรียมศูนย์อพยพ
.
- การปฏิบัติตน - before 1. ติดตามข่าวสาร
2. วางแผนช่องทางการติดต่อ
* during 1. อพยพ ทันที่มีคำสั่ง
1. ใส่เสื้อคลุม หน้ากากกันฝุ่น ของจำเป็น
3. ไม่หลบในอาคารไม่แข็งแรง
1. Landslide 8 Tsunami
- กรวด บวม ไหล่เขา
-Unleg. Krakatau - Indonesia
8. Famine ค.อดอยาก
- after 1.
1. รอฟังประกาศ
2. สำรวจค.เสียหาย รอบบ้าน

ページ4:

Plate Tectonics
แนวคิดธรณีแปรสัษฐาน : มาจากการรวม 2 แนวคิด
1. ทวีปเลื่อน (Continental drift)
แต่ย บายไม่ได้
-Sir Francis Bacon : Shoreline West Africa & South east Brerica มีค.คล้ายคลึงกับ
> Antonio Snider Pellegrini - ทวีปทั้งหมดเคยรวมกันแต่ถูกแยกออก
- หลักฐานจาก Fossil
> Eduard Suess - หลักฐานจาก Fossil & ธารน้ำแข็ง
อินเดียจา
L Gondwanaland - South America
www
-
Africa
Madagascar
- India
- Antartica
Australia
> Frank Taylor : เทือกเขา มาจากการเคลื่อนตัวด้านข้างของทวีป
คน เทพไถลา
> Alfed Lothar Wegener : Pangea = 1. Laurasia: Eurasia & North America
หลักฐานสนับสนุน
2.Grandwaha
1. Continental Fit :ทวีปทั้งหมดเคยรวมกัน ต่อมาถูกแยกออก @ Mesozoic Era
ชายฝั่งตรงข้ามของ Atlantic
2. Similarity of Rock Sequences & Mountain Range » Appalanchain Mountains
หินแนวเทือกเขา อยู่เป็นแนวต่อกัน
ชั้นหิน ค.เหมือน ลำดับ อายุคล้ายกัน
3. Glacial Evidence : ร่องรอยธารน้ำแข็งใน Gondwana only
4. Fossil Evidence » Gondwana
-พืช Glossopteris
Mesosaurus » สัตว์เลื่อยคลานหาด
-@ Brazil & S. Africa
-อาศัยอยู่ในทะเลสาบ S. America & S.Africa
LLystrosaurus & Cynognathus >> สัตว์เลื้อยคลานบนบก
Theory of Plate Tectonics : Continental drift & Seafloor Spreading
» Plate Boundaries : แบ่งเป็น 3 แบบ
0 Divergent Plate Boundaries 5 แตก / แยก
- เกิด triple junction A
- ทวีปแยก - หุบเขาทรุด (Dift Valley) 2.9. ทะเลแดง
2. เปลือกโลกใต้สมุทรแยกตัว (Seafloor Spreading) by Harry H. Hes
- เกิดรอยแยก @ หุบเขาทรุด เกิดเปลือกโลกใต้สมุทร
- magma จาก mantle ปะทุตามรอยแยก ใหม่
-Convection currents ที่ mantle ทำให้เปลือกโลกเลื่อน
- ค.ร้อนทำให้ magma ละลาย ลอยตัวขึ้น พอลอยขึ้นสูงก็เริ่มเป็นตัว
จมลง และละลายใหม่อีกครั้ง
+หลักฐาน
พาเปลือกโลก - Mid - oceanic ridge
trench เคลื่อน
เป็นต
magma
ลอยตัวขึ้น
จมลง
ละลาย
หุ
{{{
ค. อน
1. สภาพแม่เหล็กคง by Vine & Platthews
-เมื่อสนามแม่เหล็กโลกสลับขั้ว - หิน basaltใหม่ ที่เกิดจาก
magman mid-oceanic ridge ดิน หินเก่าออก แยกเป็น 2 ด้าน
จะมีสภาพแม่เหล็กเป็นแถบ สลับขั้ว ยาวไปทั้ง 2 ด้าน
- ปกติ - กลับขั้ว - ปกติ - กลับขั้ว - ปกติ
2.อายุหินเปลือกสมุทร
La mid - oceanic ridge จะมีหินอายุน้อยสุด
- หินที่ไกลออกไปจะมีอายุมากขึ้น
- ทะเลแยก - Mid - oceanic ridge » magna กันตามรอยแยก 2.9. สนเขากลางมหาสมุทร Atlantic
- แยกตัว - หุบเขาทรุด ทำไหลเซาะทะเลแดง
- ถ้าแยกเยอะมากๆ มหาสมุทร
- ค.รุนแรง earthquake : 3rd
2 Transform fault Boundaries
A.3901659 earthquake: 2nd
- รอยเลื่อนเหลื่อมข้าง (transform faut )
-rid - oceanic ridge ดันให้แผ่นเปลือกโลกแยก 2 ค.หนาแน่นต่างกัน จึงเกิดการเลื่อนผ่าน
-ในส่วนที่สวนกัน หินจะมีค.เครียดสูง แตก & เคลื่อนตัวด้วยการปลดปล่อยพลังงาน
·e.g. SAN ANDREAS FAULT

ページ5:

Earthquake
• สาเหตุ 1. การเคลื่อนตัวฉับพลันของรอยเลื่อนมีพลัง @ ชั้นเปลือกโลก : Energy จากคเครียดสะสม @ รอยเลื่อนมีมาก 21
2. การปะทุของภูเขาไฟอย่างรุนแรง 2.3. ปะทุ gas ไอน้ำ ลาวาไหล
3. การกระทำของมนุษย์
กระบวนการเกิด 1. การเคลื่อนตัวฉับพลันของรอยเลื่อนมีพลัง @ ชั้นเปลือกโลก
> เกิดการปรับสมดุล
สะสมแสงเดิน & ค.เครียดอย่างช้า ๆ เกิดการปป. ฉับพลัน - รอยเลื่อนปลดปล่อย E ที่สะสม เป็น คลื่นไหวสะเทือน
2. เมื่อเกิดการปะทุของภูเขาไฟ : * magna กันตามรอยแตก/ปล่อง - เกิดแรงสันสะเทือน
เกิดจากการเคลื่อนตัวทันทีของรอยเลื่อน (fault) + ปลดปล่อย ในรูปของคลื่นแผ่นดินไหว ( seismic wave)
ผิวโลก - จุดเหนือศก.แผ่นดินไหว | (epicenter)
fault
จุดศก. แผ่นดินไหว (Seismic focus / Hypocerter) : จุดให้กำเนิดคลื่นไหวสะเทือนใต้ผิวโลก
• Seismic Wave : คลื่นยืดหยุ่นที่เกิดจากการส่งผ่าน 6. จากตนหนึ่งไปตท.หนึ่ง โดยอนุภาคตัวกลางไม่เคลื่อนตามไปด้วย
- แบ่งเป็น 2 ประเภท ได้แก่
9 คลื่นภายในโลก ( body wave) : มาจากจุดเกิดโดยตรง
»
1) คลื่นปฐมภูมิ (P- wave) / คลื่นตามยาว (longitudinal waves) เร็วสุด
-ตัวกลางถูกอัดเข้า-ออก
- แนวอด - ขยายอยู่แนวเดียวกับทิศทางวิ่งคลื่น
01
2) คลื่นทุติยภูมิ ( 6 - Wave) / คลื่นตามขวาง (traverse wave) / shear - Wave
1st
-
ตัวกลางถูกเดือน
-
เกิดการเคลื่อนที่ในแนวตั้งฉากกับทิศทางฝั่งคลื่น 2 เร็ว 2nd
1
* ประเภทรอยเลื่อนมีพลัง
อ คลื่นผิวโลก (surface wave) : วิ่งตามผิวโลก
1. Reverse Fault = #โดน บ≈ โดนอัด 2. Normal Fault← โดนยืด 8 บางลง โดนดึง
รุนแรง
| hanging well
block
ยกตา ทรุด
Zfoot wall block
• ขนาดของแผ่นดินไหว
-Richter Scale : ขนาดเล็ก 46
Loment Scale : ขนาด 25
• ไทย 8 แผ่นดินไหว
ยก
foot wall blocks
hanging wall block
ทรุด
1) คลื่นเลิฟ C Love - wave / G - wave) » เร็ว 3rd
├คล้ายงูเลื้อย
- สั่นในแนวราบแบบปั่นป่วน
2) คลื่นเรลี่ย์ ( Rayleigh - wave / R - Wave) » เร็ว h
-สั่นเหมือนคลื่นผิวน้ำ
- ช้าสุด แต่สร้างคนเสียหายมากสุด
4th
3. Transform (Strike-Slip) Fault == 6080
e
ค.รุนแรงของแผ่นดินไหว (intensity) : วัดจากครู้สึก 8 ค. เสียหาย - flercali scale
การกระจาย แผ่นดินไหว - มหาสมุทร Pacific
Lring of fire
Burns
SINO Malysia sur
: มีรอบเดือนเยอะ
- แผ่นอนุทวีป 2 แผ่น คือ 1 แผ่นอพุทรูปชาน-ไทย (Shan - Thai Micro Plate) / Isu
2) แผ่นอนทรีปอินโดไชน่า ( Indochina Micro Plate) : อีสาน & ตอ. ไม่มีรอยเลื่อน
- ภาคกลางเป็นตะกอน - สน ๆ ดึงๆ
• ภัยจากแผ่นดินไหว
การจัดการ
แรงสั่นสะเทือน
สึนามิ
แผ่นดินถล่ม
| ไฟไหม้ » gas หุงต๋ม
มาตราการ 1. ตรวจสอบสภาพอาคาร
2. จัดการซักซ้อม
3. เผยแพร่ค.รู้
- วิธีป้องกัน 1. การออกแบบอาคาร
2. ศึกษาข้อมูล + เข้าร่วมหลบภัย
+
•
แผ่นดินไหว เมียนมาร์ 2025 - เคลื่อนตัวแบบ strike - slipefaulting » India - Burne - Urasian
2. ใส่รองเท้าหุ้มส้น
-wa Sagaing Fault » พะเยา - แม่น้ำ - พม่า
สอง
- แผ่นดินไหวขึ้น (ค.ลึก 107 ) ตรงถึงพื้นผิวรุนแรง
เกิด soil liquefactionในพท.ดินอ่อน
└ใกล้แม่น้ำ, กรุงเทพ โครงสร้างทรุด/ฟัง »
-ขนาด 27 โมเมนต์ 28/03/2025
-ศก.ใกล้ มัณฑะเลย์ ของพม่า
Lafter shock 6.9
before 1. ติดตาม
2. เตรียมพร้อม
after 1. ตรวจสอบร่างกาย
3. สังเกต
- - during
1. ในอาคาร ๓ ระวังของตกใส่หัว
3. ตรวจสอบสภาพอาคาร & เครื่องใช้ 2 มั่นคง ไม่วางของสูง
»
2. ห้ามใช้ลิฟต์
3. นอกอาหาร - ห่างจากอาคารสูง กำแพง
2nd

ページ6:

ภัยพิบัติทางธรรมชาติทาง บรรยากาศภาค
.
.
thunder storm พายุฝนฟ้าคะนอง : สภาพอากาศรุนแรงเฉพาะถิ่น ฝนตกหนัก ลมกระโชก ลูกเห็บ ฟ้าแลบ ฟ้าร้อง หยุดใน
- เกิดจาก เมฆก่อตัวในแนวดิ่งขนาดใหญ่ / เมฆคิวมูโลหิมป์ส (Cumulonimbus) ซึ่ง ลำดับ ขึ้น ได้แก่
1. ขั้นคิวมูลัส / ขั้นก่อตัว (Cumulus stage)
1 - 2 ชม.
- พื้นดินยุบยาว - มวลอากาศร้อนยกตัวในแนวดิ่ง ( updraft) - ก่อเมฆคิวมูล temp สูง - เมื่อปะทะกับมวลอากาศเย็นด้านบน - ควบแน่นเป็น
ละอองน้ำในเมฆ คลายค.ร้อนในรูปรังสีอินฟาเรด - ก่อเมฆคิวมูโลนิมบัส ใหญ่มากบังแสง sun temp. พื้นผิวต่ำลง
2. ขั้นเกิดพายุ / ขั้นเติบโตเต็มที่ (Mature stage)
1) กระแสลมกระโชก มีกลิ่นดิน : ดาวน์คราฟต์ (Downdral) ภายในเมฆคิวมูโลนิมบัส เป่าลงมากระแทกพื้นดิน - กลายเป็นลมเฉือน Wind shear)
2) ฟ้าแลบ ฟ้าร้อง ฟ้าผ่า : ลมพัด ขึ้น - ลง (updraft & downdraft) - เกิดการเหนี่ยวนำของปะจุไฟฟ้าในก้อนเมฆ 6 บนพื้นดิน
• ฟ้าแลบ (lightning) : ปะจุไฟฟ้า เคลื่อนที่จากก้อนเมฆสู่ก้อนเมฆ (บน + ล่าง )
.
.
d d
ฟ้าร้อง (thunder) : ประกายไฟฟ้า ของฟ้าแลบ ทำให้ temp. สูงทันที - อากาศขยายตัวรวดเร็ว รุนแรง
ถ้าเกิดฟ้าแลบ ฟ้าร้องพร้อมกัน เราจะเจอฟ้าแลบก่อนฟ้าร้อง » แสงเดินทางเร็วกว่าเสียง
»
ฟ้าผ่า (thunderbolt) : ปะจุไฟฟ้า หลุดจากเมฆลงพื้น - ฟ้าแลบ 1 ครั้ง ไฟฟ้า ะ 200,000 A ค.ต่างศักย์ 30 พ
3) ฝนตกหนัก : การสลายตัวของก้อนเมฆเปลี่ยนเป็นหยาดน้ำฟ้าตกลงมาเป็นฝน บางครั้งมีลูกเห็บ ๆ มาจากลมา
กลมพัดขึ้น
ขน-ดง
3. ขันสลายตัว (Dissipating Stage) : ลมพัดลงตามแนวตั้งแต่ทั่วเมฆ ฝนฟ้าคะนองกำลังหมด เกิดรุ้งกินน้ำ การหักเหแสงในละอองน้ำ
• สาเหตุการเกิด
- เคลื่อนไปตามลาดเขา - มวลอากาศเย็นตัวลง
1. พายุฝนฟ้าคะนองภูเขา (Orographic Thunderstorm ) : มวลอากาศอุ่นปะทะภูเขาและลอยตัวสูงขึ้น เคลื่อนไปตามลาดเขา 2 :
ไอน้ำกลั่นตัวเป็นเมฆฝน/เมฆคิวมูโลนิมบัส - เกิดฝนฟ้าคะนองภูเขาปะทะหน่ำเขา
2. พายุฝนฟ้าคะนองแนวปะทะ (frontal Thunderstorm) : การชนกันของมวลอากาศเย็นกับมวลอากาศร้อน - มวลอากาศร้อนยกตัวสูงขึ้น ไอน้ำ
กลั่นตัวเป็นเมฆฝน เกิดพายุฝนฟ้าคะนองแนวปะทะ
3. พายุฝนฟ้าคะนองพาค ร้อน (Convectional Thunderstorm): มวลอากาศอุ่นยกตัว 2 พื้นผิวโลกได้รับค. ร้อนจากแก ทำให้มีการพาด ร้อน ยกมวลอากาศ
ขั้นที่สูง เมื่ออากาศเย็นลงไอน้ำกลั่นตัวเป็นเมฆฝน - เกิดช่วงบ่าย-เย็นในวันที่ร้อนจัด
4. พายุฝนฟ้าคะนอง ซูเปอร์เซลล์ (Supercell Thunderstorm) : มีลมเฉือนแนวดิ่ง » มีการยกตัวของมวลอากาศร้อนขึ้นที่สูงก่อตัวเป็นเมฆฝน เกิด
พายุฝนฟ้าคะนองร้อนจัด
• ภัยต่าง ๆ จากพายุฝนฟ้าคะนองรุนแรง 1. ลมกระโชกแรง (Qust ) - บ้านเรือนเสียหาย ต้นไม้หัก
2. ฟ้าแลบ ฟ้าร้อง 2 ถ้ามีปะจุไฟฟ้าออกมา 2 เกิดฟ้าผ่าลงดิน
3.ลูกเห็บ / พายลูกเห็บ พายุฝนฟ้าคะนองในฤดูร้อน
4. ฝนตกหนัก - น้าท่วมฉับพลัน ดินเดิม
การจัดการ - มาตรการ : ระบบเตือนภัย ซ่อมแซมให้แข็งแรง ตัดต้นไม้ที่ไม่แข็งแรง
- วิธีป้องกัน : ตรวจสอบเสาไฟฟ้าแรงสูง ติดตั้งสายล่อฟ้า เตรียมค พร้อม ป้องกันน้ำท่วม ไม่อยู่ในพท.โล่งแจ้ง
- before 1. สำรวจซ่อมแซมให้แข็งแรง - during 1 หลบในที่กำบัง ปิดหน้าต่าง ถอดปลั๊ก
2. ติดตามพยากรณ์ ตามประกาศ
- อยู่ในที่โล่ง อยู่ห่างจากต้นไม้เสาไฟ
3.
3. เก็บของที่สามารถปลิวไปกับลม
- after 1. ไม่ควรออกไปที่โล่งแจ้งทันที
2. ต้นไม้โค่นให้ตัด เสาไฟล้ม
» หลีกเลี่ยงน้ำท่วม ฟ้าผ่า สายไฟขาดแจ้ง จนท
ออกห่างจากชายหาด » หล
4.ไม่ใส่เครื่องประดับโลหะ
3. มีคนถูกฟ้าผ่าให้สังเกตรอบๆ ก่อน

ページ7:

.
Landslide
กระบวนการเกิด - การสั่นสะเทือนในพุท
พท. ลาดชันไม่สามารถรับหน.หนักได้” ทำเป็นตัวขับคลื่น
เทือกเขาหินปูที่มีโพรงใต้ดิน - แผ่นดินถล่ม / หลุมยุบ
การเกิด - ชั้นดินบริเวณภูเขา / หน้าผา : เคลื่อนลงตามแรงดึงดูดของโลก + ฝนตกหนักเป็นเวลานานใน พท. ลาดชัน 2 30
น้ำสะสมบนพท.ลาดชัน : มวล ดิน หิน ไม่สามารถรบชน. - ทรุด ไหลลงตามที่ลาดชัน
-
- มวล ดิน หิน เคลื่อนที่ลงมาทับสิ่งก่อสร้างเชิงเขา
e.g.
8
สาเหตุ 1. ธรรมชาติ 2.3. แผ่นดินไหว ฝนตกหนัก 2. มนุษย์ 2.9. เพาะปลูก สิ่งก่อสร้าง การตัดไม้ การตัดถนนตามไหล่เข
- การย้ายมวล (mass wasting) : การเคลื่อนตัวของหิน ดิน โคลน ร่วมทั้งหิมะลงตามคลาดชัน โลกพยายามปรับสภาพพื้นผิวโลกที่สูง, ต่ำๆ
ให้พื้นโลกมีระดับเท่ากัน
การหล่น (fall) : การย้ายมาสในแนวดิ่งตามแรงโน้มถ่วง 2
:
- ส่วนใหญ่เกิดจากหินตามหน้าผา : “หินหล่น (rock fall)
-มีค.เร็วสูง & ไม่มีสัญญาณเตือน 9 ภัยพิบัติ
=>
ท
“ลานหินตีนผา (talus) : เศษหินที่ลงมากองอยู่ด้านล่างใกล้หน้าผา
=>
การทลาย ( avalanche ) : มวลเคลื่อนลงอย่างรวดเร็ว แบบถึงหลน กิ่งไถล กิ่งกระเด็นกระดอน
-เกิดที่มัค ชนสูง
- พท.ภัยพิบัติ > rockk fall
- เกิดกับหิมะบ่อยสุด » หิมะทลาย / หิมะถล่ม (snow avalanche)
การเลื่อนถล่ม slide) การย้ายมวลตามคชั่นระดับปานกลางของพุทโดยไม่มีการปป.รูปร่าง ทิศทาง ระนาบการเคลื่อนที่มากหัก
- ดินถล่ม ( land slide)
การไหลหลาก (flow) : การย้ายมวลที่มีน้ำเข้ามา ทำเป็นตัวช่วยพยุงให้มวล เลื่อนไหลได้ดีขึ้น
* แบ่งตามขนาดตะกอน 8 ปริมาณทำได้ 3 ชนิด
2
-
1) เศษหินไหลหลาก ( debris flow) : เกิดจากตะกอนขนาดใหญ่ (ใหญ่กว่า กรวด ทราย) ปะปนกับดิน หิน ซากต้นไม้
-มค.เรว 1-10 m/s
29
- ร่องห้าในหุบเขา
-เมื่อฝนตกหนัก น้ำที่มีมาก จะกวาดทุกอย่างใหลตามร่องช้า ก่อนจะให
ก่อนจะไหลออกมาจากหุบเขา ลงมากองทับถม ที่ราบเชิงเขา
1) ดินไหลหลาก (earth Flow): เกิดจากตะกอน ขนาดดินทรายแป้ง / ทรายละเอียด
31
-พท.ลาดชันต่ำ
-ค.เร็ว 10 m/3
เกิดจากดินเมื่อได้รับคชั้นเพียงพอ - ดินถิ่นขึ้น
->
3) โคลนไหลหลาก (mud flow เกิดจากตะกอนขนาดเล็ก มีปริมาณน้ำมากจนดินโคลนเหลวไหลลงตามร่องการ 8 ที่ลาดเชิงเขาอย่างรวดเร็ว
* ลาฮาร์ ( Lahar) : การไหลของกรูด ภูเขาไฟ (pyroclastic) ที่อิ่มน้ำ
4) การคืบคลาน (Creep) : การย้ายมวลไปตาม ค. ลาดเอียงช้า ๆ 2 0.5 -5 cm / years - มาก ๆ
- การยืด หดตัวของมวลไปตามแรงโน้มถ่วง
-สังเกตได้ในช่วงเวลาสั้นๆ - ตรวจสอบได้จากการเลี้ยงเทของโครงสร้างในพ
=>
ภัยต่างๆ ที่เกิดจากแผ่นดินถล่มรุนแรง 1. บ้านเรือนพังทลายเสียหาย 3. พืชผลทางการเกษตรเสียหาย
การจัดการ
4. ผู้คน & สัตว์เสียหาย 4. เส้นทางคมนาคมถูกทำลาย
- วิธีป้องกัน 1. ปลูกพืชคลุมดิน - ยึดเกาะ
2. ไม้ตัดไม้ทำลายป่า » ชะลอค แรงน้ำ
- มาตรการ 1. จัดทำระบบเตือนภัย
2. มีอาสาคอยเฝ้าระวัง
3. ไม่ให้มีการถางป่า @ ต้นห
- before 1. สำรวจพท. สังเกตสัญญาณ
2. เฝ้าระวัง 8 ติดตามข่าวพยากรณ์อากาศ
-during
3. ซ้อมอพยพ
1. อพยพขึ้นที่สูง
2. อยู่ห่างจากถ้ำช้า
>>>
- after 1. ห้ามเข้าใกล้กลับไปในบ้านเรือน
ที่เสียหาย
พลัดตกน้ำให้หาต้นไม่ยึดเกาะ 4 ปีนหนีน้ำ 1. จัดทำทางเบี่ยงดิน น้ำ ไม่ให้ไหล
สมทบกับมวลดิน
ร

ページ8:

.
Volcanic Eruption
.
eed
เมื่อไหร่ก็ได้
• ประเภทตามการปะทุ 1. ภูเขาไฟมีพลัง (active volcano ) : คุกรุ่นตลอดเวลา ปะทุประเบิด 2.9. เอตหา - ชช, , Italia
ภูเขาไฟสงบ ( dormant volcano) : ปะทุแล้ว สงบอยู่ ถ้าพลังเพิ่มมากพออาจปะทุอีก 2.9. fuji - Japan
3. ภูเขาไฟดับสนิท (Extinct volcano) : ไม่มีการปะทุอีก 29. เขาพนมรุ้ง - Thailand, หยง - Australia
2.
* mantle vs magma - mantle หรือ 2 magma
- mantle ทะลุเปลือกโลกไม่ได้
20°-60°c/km
-การเปลี่ยน temp. ตามคลึก (geothermal gradient) : ยิ่งลึก temp. ยิ่งเพิ่ม - ยิ่งร้อนยังขยาย - เหลว » ทะลุขึ้นมายาก
ค.คนปิดล้อม (confining pressure) : ยิ่งอีกคดีหนึ่งเพิ่ม - ยิ่งลึก ยิ่งอัดแน่น ๆ ยิ่งหด ยิ่งขึ้น
=>
สาเหตุการปะทุ 1. ขอบเปลือกโลกแยกกัน 3 หุบเขาทรุด, mid-oceanic ridge 290 /300 bar/kn
> การหลอมละลายแห้ง (dry melting) / การหลอมละลายจากการลดคเคน (decompression melting) 2 effusive eruption
แผ่นเปลือกโลกบางลง 2 คนปิดล้อมต่ำลง - ค.ร้อนกระทั่งขึ้นมา - mantle หลอมละลายเป็น magna
-mantle ร้อนใกล้ melting point = ลอยขึ้นมา คดีพลดลง - pp. ต่ำลง temp.ไม่เปลี่ยน หินเข้าสู่โซน fartial Melting
(ละลายบางส่วน)
2. ขอบเปลือกโลกช่นกัน » Ring of fire, Pacific
=>
=>
- การหลอมละลายเปียก (wet melting) / การหลอมละลายที่มีหาเกี่ยวข้อง (hydration melting) - explorsi ve eruption
-แผ่นมหาสมุทร (เปียก) มุดลง Tentle -> น้ำระเหย -> 10. ลดลง - mantle หลอมละลายเป็น magna
-เกิดในเขตมุดตัว (subduction zone) 29. Japan, Indo
3. ภายในแผ่นเปลือกโลก - efusive eruption
>>>
hot spot : heat พุ่งจาก mantle คน magna ทะลุเปลือกโลก แผ่นเปลือกโลกเคลื่อนผ่าน plum ภูเขาไฟเรียงเส้น
มีปริมาณ lava มาก
• ชนิดภูเขาไฟ 1. ภูเขาไฟรูปโล่ (shield volcano) 2. ภูเขาไฟกรวยกรวด (Cinder cone Volcano) 3. ภูเขาไฟสลับชั้น (composite volcano, statovolcano)
ขนาดใหญ่สุด
-magmabasalt ค.หนือ ไหลเร็ว
ทับถมไม่สูง แต่ครอบคลุมพุกกว้าง
- (Tauna Lou - Hawaii กว้างสุด **
-เล็ก บ
magma ค.หนืดสูง
ชิ้นส่วนภูเขาไฟปะทุ 8 ทับถมรอบปล่อง
Flagstaff - USA
• ดัชนีปะทุภูเขาไฟ (Volcanic Explosive Index, VET) : 2 ระดับ 1) ปริมาณวัสดุที่ปะทุออกมา
• รูปแบบการปะทุ ( Eruption Style)
@ Effusive เอ่อกัน » divergent
1) Icelandic eruption ปะทุแบบไอซ์แลนด์
-VEI =0-1
>>>>
- ปะทุตามรอยแยก (fissure eruption) ไม่มีปากปล่อง
- basalt ค. หรือ ไหลเหมือนน้ำท่วม
2) Hawaiian Eruption ปะทุแบบฮาวายเอียน
|– VET = 0 - 1
- magma basalt มีค.ร้อนไหลง่าย เอ่อดินจากปล่อง
- gas ระเบิดเล็กน้อย ไม่รุนแรง
-พุ่งเหมือนน้ำพุ ไหลเป็นลำธาร
lava เหลว สะสมกัน - shield volcano
Mauna lou-Hawaii
2) ค.สูงการปะทุ
3) คนานการปะทุ
แทรกสลับชั้นลาวา หินภูเขาไฟ
├fuji - Japan
Player - Philippines
-Saint Helens - USA

ページ9:

สนธิสัญญา และอนุสัญญา สวล
.
.
.
ร
Climate change - เรือนกระจก - คน - รังสีค. ร้อนถูกดูดซับไว้ด้วย และเรือนกระจก » temp สูงขึ้น
ธรรมชาติ - รังสิต ร้อนปริมาณมากสะท้อนออกสู่อวกาศ » temp. พอเหมาะ
»
-สาเหต-คน → การ
การเพิ่มขึ้นของเรือนกระจก e.9. เผาไหม้เชื้อเพลิจู
- ธรรมชาติ - การเพิ่มขึ้นของพลังงานคร้อนจากดวงอาทิตย์
- ผลกระทบ - ผลผลิตทางการเกษตรน้อยลง
-
ค.อุดมสมบูรณ์ของดิน ลดลง 4 หน้าดินได้รับค.เสียหาย » มาจากการชะล้างพังทลายของดิน
ระดับน้ำทะเลเพิ่มสูงขึ้น * การละลายของน้ำแข็งขั้วโลก
ภัยธรรมชาติรุนแรงมากขึ้น
»
ค. หลากหลายทางชีวภาพ 8 ระบบนิเวศเกิดการปป.
ปริมาณน้ำจืดลดลง - temp. โลกสูงขึ้น - ฝนตกน้อยลง
ร
- อนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (United Nations Framwork Convection on Climate Change : UNFCCC)
- วัตถุประสงค์ - รักษาระดับค.เข้มข้นของ gas เรือนกระจกให้อยู่ในระดับที่ไม่เป็นอันตราย
เรียกร้องให้ปท.อุตสาหกรรมลดการปล่อยขึ้นสู่บรรยากาศ
15
-พิธีสารเกียวโต (Kyoto Protocol) >> ลงนาม : 11/18/1997 @ Kyoto - Japan
-
-ได้รับ คาร์บอนเครดิต (CER)
กลไกสำคัญ: Con (Clean Development Mechanism) : ปท. พัฒนาแล้วลงทุนในโครงการลด gas เรือนกระจกในปท. กำลังพัฒนา
2. ET (Emissions Trading ) : ระบบซื้อขายสิทธิการปล่อย gasระหว่างปท. พัฒนาแล้ว ปกที่ปล่อย กำหนด ขายให้ปทอื่นได้
• ข้อจำกัด - มีผลผูกพันเฉพาะปก พัฒนาแล้ว
-
>
USA ลงนาม แต่ไม่ให้สัตยาบัน » USA ปล่อยมากสุด
ลดการปล่อยในระดับโลกไม่เพียงพอต่อเป้าหมาย
ข้อตกลงปารีส (Paris Agreement)” ส่วนขยายเพิ่มเติมจากพิธีสารเกียวโต
=>
วัตถุประสงค์ : จำกัดการเพิ่มขึ้นของ temp. ให้ < 28 จำกัดtemp ไม่ให้เกิน 1.5 4 - เทียบกับยุคก่อนปฏิวัติอุตสาหกรรม
อนุสัญญาเวียนนา (Vienna Convection for the Protection of the Ozone Layer ) - ทำไปสู่พิธี Montreal Protocol
สาเหตุ : 1976 สารคลอโรฟลูออโรคาร์บอน (CFCs) ที่มนุษย์สร้างขึ้นสามารถทำลายโอโซนได้ 2.9. ตู้เย็น เพิ่ม ค. เสียงต่อมะเร็งผิวหนัง
- วัตถุประสงค์ 8 การดำเนินการ : Meeting of Ozone Research Managers - ตรวจสอบ 4 รายงานการทำลายโอโซน
- วางรากฐานค.ร่วมมือ
พิธีสารมอนทรีออล (Montreal Protocol)
เกิดโอโซนเหนือแอนตาร์กติกา
สาเหตุ : นักวิทยาศาสตร์พบว่า CFC., Halons, HCFCs, HFC. ปล่อย Cl, Br ทำลายโอโซน & เกิดโอโซน
วัตถุประสงค์ : ปกป้องโอโซน โดยยุติการผลิต 8 การใช้สาร
- ผลกระทบ - เลิกใช้สารโอโซนได้แล้วกว่า 99% ทั่วโลก - ป้องกันมะเร็งผิวหนัง ต้อกระจก
- โอโซนกำลังฟื้นตัว
ประสบค.สำเร็จ 2 - เข้มข้น ชัดเจน รัดกุม > Vienna
อนุสัญญารอตเตอร์ดื่ม ( Rotterdam Convention)
ลด Climate Change
สาเหตุ : นักวิทยาศาสตร์ พบว่า CFC., Halons, HCFC4, HFCs ปล่อย CI, Br ทำลายโอโซน & เกิดโอโซนเหนือแอนตาร์กติกา
- วัตถุประสงค์ - ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนข้อมูลอย่างเปิดเผยระหว่างปท.
d
- แจ้งผู้ซื้อหากมีการจํากัด / แก่นสารเคมีนั้นๆ
- ระบุฉลาก แบบคำแนะนำการใช้งาน
- ปท. นำเข้า มีสิทธิตัดสินใจว่าจะนำเข้าสารหรือไม่
- ปท.ส่งออกต้องรับประกันว่าจะปฏิบัติตามข้อตกลง
- ผลลัพธ์ 1. เพิ่มค.โปร่งใสในการคำ
2. ส่งเสริมการจัดการสารเคมีอย่างปลอดภัย
- ประเด็นปัญหา 1. การคัดคำหโดยปท.มีผลประโยชน์
2. การเข้าร่วมไม่คลอบคลุม » USA ไม่เข้า
3.ไม่มีบทลงโทษ
4. ส่งเสริมค. ร่วมมือระหว่างปท.
5. จำกัดการแพร่กระจายของสารอันตราย
4. กระบวนการล่าช้า
5. ขาดศักยภาพในปท. กำลังพ่อมหา

ページ10:

.
.
Tsunami => Tsu (# ) - คลื่นท่าเรือ + nami ( 4 ) - คลื่น : Tsunami = คลีนท่าเรือ
• กระบวนการเกิด 1. earthquake / Volcanic eruption ใต้ทะเล - เปลือกโลกเคลื่อนตัว - คลื่นกระจายออกทุกทาง
2. คลื่นใต้ทะเลลึกที่มีคนยาวคลื่นมาก ค.เร็ว 100 km/hr
3.
ใกล้ชายฝั่ง →
35 amplitude สูง wavelength ต่ำ, กลางทะเล : amplitude ต่ำ wave length สูง
• สาเหตุ - อุกกาบาตขนาดใหญ่ตก
- ดินถล่มใต้ทะเล 2g. Andes
ภูเขาไฟปะทุ
-
แผ่นเปลือกโลกเคลื่อนตัวในแนวดิ่งใต้ทะเล เกิดบ่อยสุด
• 4 types of waves (0) Storm surge คลื่นพายุซัดฝั่ง - อ่าวไทย
- พายุรุนแรงกลางทะเล - ใน 6 ดึงผิวห
- ตึงผิวน้ำขึ้นฝั่ง
แมวลด้านล่างหึง 2 ปลา นักดำน้ำไม่รู้สึก
@ Tidal bore กำแพงน้ำ
-
น้ำขึ้น - ลง จากดวงจันทร์ ปะทะ ปากแม่น้ำขนาดใหญ่ที่กำลังไหลลงมา
ปากแม่น้ำเฉียนถัง, มณฑลเจ้อเจียง - China - กำแพงน้ำขนาดใหญ่
=>
3) Tsunami : การยกตัวของมวล และโดนดึงจากแรงโน้มถ่วง เนื่องจากการยกตัวของภูมิปๆ ใช้ทำในแนวดิ่ง
@ Seismic seiche คลื่นเซซ » ทะเลสาบเล็กๆ : น้ำกระฉอกจากแรงสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหว กระฉากไป - มา
• ประเภทสึนามิ @ local tsunami สินามิระยะใกล้ สนามท้องถิ่น 2 distant tsunami สินามิระยะไกล
-แหล่งกำเนิดใกล้ชายฝั่ง
- ~ 30 - 60 min ถึงชายฝั่ง
การกระจายการเกิด -> Pacific, Ring of fire
-แหล่งกำเนิดไกลชายฝั่ง
- 77 4 - 8 hr ถึงชายฝั่ง
Tsunami Warning System (TIS) ระบบเตือนภัยสึนามิ @ bottom pressure recorder เครื่องบันทึกค.ดันน้ำ : วัดระดับจากหน.ที่กดกับ
@ bouy ทุ่นลอยน้ำ 2 ส่งสัญญาณไปสถานีภาคพื้นดิน
Earthquake Early Warning System ประกอบด้วย 1) เครือข่าย ตรวจวัดแผ่นดินไหว
2) เครือข่ายการสื่อสาร ค.เร็วสูง
3) อุปกรณ์เตือนภัยต่าง ๆ ที่ทำงานร่วมกันแบบอัตโนมัติ
ภัยต่างๆ จากสนาม 1. ค.เสียหายแก่ทรัพยากรธรรมชาติ สวล. » ปะการัง / ป่าชายเลน
2. น้ำทะเลท่วมไปในชายฝั่งทะเล - ทำเค็มผสมแหล่งน้ำจืด
3. ทำลายอาคาร สิ่งก่อสร้าง ระบบสาธารณูปโภค - ค.เสียหายทางเศรษฐกิจ
4. สูญเสียชีวิต
การจัดการ
มาตรการ 1. ติดตั้งระบบเตือนภัยล่วงหน้า 2 วางทุ่นลอยน้ำ
2. ซ้อมรับมือ ติดตั้งป้ายบอกทางอพยพ
3. เผยข้อมูลให้ปชช.ทราบ
- วิธีป้องกัน 1. ศึกษาค
2. ฝึกซ้อมวางแผน
3. หลีกเลี่ยงการก่อสร้างใกล้ชายฝั่ง
- การปฏิบัติตน : before 1. ติดตามข่าวสาร
อ
2. เมื่อรู้สึกถึงแผ่นดินไหวรุนแรง ให้รีบขึ้นที่สูง
3.เตรียมของจำเป็น
* during 1. ชายหาด แผ่นดินสั่น อพยพขึ้นที่สูง
2. ได้ยินประกาศเตือนภัย -> อพยพขึ้นที่สูง
3. @ บนเรือในทะเล - ลอยเรืออยู่กลางทะเล
after 1. ติดตามข่าวสาร & อพยพกลับเมื่อได้รับแจ้ง
2. อยู่ห่างจากสิ่งก่อสร้างที่เสียหาย - อาจพังถล่มลงมา
3. กลับเข้าบ้านอย่างระวัง - เพดานพัง
4. ซ่อมแซมทำค.สะอาด

ページ11:

.
.
9
อนุสัญญาว่าด้วย พท.ชุ่มน้ำ (Convection on Wetlands of International Importance especially as Waterfowl Habitat )
- อนุสัญญาแรมซาร์ ( Ramsar Convection)
วัตถุประสงค์ 1. อนุรักษ์ พท.ชุ่มน้ำ
2. ส่งเสริมการใช้อย่างยั่งยืน
* ลงนาม 02/02/1991 @ Ramsar - Iran
-พท.ที่ได้รับการคุ้มครอง : พท. ชุ่มน้ำที่มีค.สำคัญต่อการอนุรักษ์ สัตว์ป่า พืช 8 ค. หลากหลายทางชีวภาพ
-หลักการ 1. ปท. สมาชิกต้องพัฒนาและใช้มา ชุ่มน้ำอย่างยั่งยืน
2. การลงทะเบียนพท.ชุ่มน้ำที่มีค. สำคัญ
อนุสัญญาว่าด้วยการค้าระหว่างปท ซึ่งชนิดสัตว์ป่า พืชป่าที่ใกล้สูญพันธุ์ (Convection on International Trade in Endangered Spcies of
d
Wild Fauna & Flora CITES) » 69961721 03/03/1973 @ Washington DC. - USA
วัตถุประสงค์ 1. ควบคุมการค้าระหว่างปท. ของสัตว์ป่า พืชป่าที่ใกล้สูญพันธุ์
2. ป้องกันไม่ให้การคำเป็นภัยคุกคาม
-หลกการ 1.ค
1.ควบคุมการค้าระหว่างปท.
4.ต้องประเมินว่าไม่ทำลายปกธรรมชาติ (Non - detriment finding)
2. จำแนกชนิดพันธุ์ ออกเป็น 3 ภาคผนวก ตามระดับค. เสียง 5 เปิดทางให้ปท. สมาชิกออกกฎหมายเข้มงวดกว่าได้
3. การคำต้องมีใบอนุญาต
6.ยกเว้น เพื่อ การศึกษา การวิจัย / ของใช้สต
• อนุสัญญาบาเซิลว่าด้วยการควบคุมการเคลื่อนย้ายข้ามแดนของของเสียอันตราย & การกำจัด ( Basel Convection on the Control of
Transboundary, Movements of Hazardous Wastes & their Disposal) » ลงนาม 22/03/1989 @ Basel - Switzerland
วัตถุประสงค์ 1. ควบคุมการเคลื่อนย้ายของของเสียอันตรายข้ามพรมแดน
2. ป้องกันไม่ให้ปท. พัฒนาแล้วส่งของเสียไปปท. กำลังพัฒนา
- ของเสียอันตราย 1. ขยะอิเล็กทรอนิกส์ (E-waste)
4. แบตเตอรี่เก่า
2. น้ำมันใช้งานแล้ว หามันหล่อลื่นเก่า 5. ของเสียจากทางการแพทย์
3. ของเสียจากสารเคมีอุตสาหกรรม
?
- อนุสัญญาว่าด้วยคนหลากหลายทางชีวภาพ (Convention on Biological Diversity : CBD) » 05/06/1992@ Earth Summit, Rio de Janeiro - Brazil
ค.สำคัญ 1. กรอบสากลสำหรับการอนุรักษ์
ปี
2. ส่งเสริมค. ร่วมมือระหว่างปท.
3. เชื่อมโยงกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)
วัตถุประสงค์ 1. อนุรักษ์ค หลากหลาย
2. ใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน
แบ่งปันผลประโยชน์อย่างเท่าเทียม
3.
- พิธีสาร การเข้าถึง การแบ่งปันผลประโยชน์จากทรัพยากรพันธุกรรม (Nagoya Protocal): ขออนุญาตแบ่งปันผลประโยชน์
-พิธีสารว่าด้วยค.ปลอดภัยทางชีวภาพ (Cartagena Protocal): ควบคุมเคลื่อนย้ายสมช.ดัดแปลงพันธุกรรม (GMOs ) ข้ามแดน
• 7RS of Waste Management
- Reuse หากลับมาใช้ใหม่
- Refuse ปฏิเสธการใช้
-Recycle นำไปผลิตใหม่
- Recover ถนอมรักษา
- Rethink เปลี่ยนวิธีคิด
- Repair ซ่อมแซม
_Reduce ลดการใช้

ページ12:

.
.
Tropical cyclone พายุหมุนเขตร้อน : เกิดในมหาสมุทรเขตร้อน อากาศร้อน ต.ชั้นสูง ละติจูด 8-15 18 : เหนือพื้นทะเล 227 ขึ้นไป โตเต็มที่ศก. 100km
• กระบวนการเกิด 1. น้ำระเหย ลอยตัวขึ้น ปะทะอากาศเย็น ๆ เกิดเมฆ
.
2. มีการก่อตัวโซนค.ดันต่ำในแนวตั้ง => เกิดลมหมุนรอบ
3. ตาพายุมีค.ดั่นต่ำ ลมหมุนรอบเพิ่มค.เร็ว
• ประเภท • พายุดีเปรสชั่น (Tropical depression ) : กำลังอ่อน 2 ค.เร็วลมใกล้ศก. 4 51 km/hr
<
พายุโซนร้อน (Tropical strom ) : กำลังปานกลาง 2 ค.เร็วลมใกล้ศก. 52 - 17 km/hr
พายุใต้ฝุ่น (typhoon) : กำลังแรงสุด 3 ค.เร็วลมใกล้ศก. 119 km/hr
• แรงโครงคริส (Coriolis) แรงเหมือนจากโลกหมุนรอบตัวเองลมวิ่งจากศูนย์สูตรไปทั่วโลก - เปลี่ยนไปวิ่งเบนขวาในซีกโลกเหนือ เบนซ้ายในซีกโลกใต้
ไม่มีผลกับศูนย์สูตร แต่มีผลมากขึ้นเมื่อใกล้ขั้วโลก
แรงโครคอร์สทำให้
สทำให้ 1. หย่อมค.กดอากาศสูง (H) / แอนติไซโคลน (antinuclone) : ลมพัดออกศก. ตามเข็มในซีกโลกเหนือ ทวนเข็มในซีกโลกใต้
2. หย่อมค.กดอากาศต่ำ (L) / ไซโคลน (Cyclone) : ลมพัดเข้าศก. ทวนเข็มในซีกโลกเหนือ ตามเข็มในซีกโลกใต้
• ชื่อตามถิ่น - “ Hurricanes : Pacific & North Atlantic
.
.
"Cyclone": Indian Ocean
- Typhoon : Pacific Ocean (ฝั่งอ่าวไทย)
การวัดครุนแรง : ใช้มาตราเฮอร์ริเคน เซฟเฟอร์ - ซิมป์สัน (Saffir - Simpson Wind scale) - ประเมินจากคนเร็วลม ค.เสียหาย & อุทกภัย
ภัยต่าง ๆ 4. พายุเคลื่อนขึ้นฝั่ง 2 คลื่นพายุซัดฝั่ง (strom surge)
พายุเคลื่อนอยู่ไฟทะเล - ลมแรง คลื่นขนาดใหญ่ 2 อันตรายต่อการเดินเรือ
2.
3. ฝนตกหนัก 2 น้าท่วม
Tornado พายุทอร์นาโด : พายุงวงที่ยื่นลงมาจากเมฆคิวมูโลนิมบัส เส้นผ่านศก.น้อย แต่หมุนเร็วมาก เกิดช่วง ฤดูใบไม้ผลิ ฤดูร้อน
- ประกอบด้วย ไอน้ำ ฝุ่น วัสดุต่างๆ ที่โดนดูดเข้ามา
กระบวนการเกิด 1) ระยะตั้งตน (early stage) : มวลอากาศเย็น สำหนักลอยเข้าไปให้มวลอากาศอุ่นเบา - เกิดลมหมุนแนวราบ
2) ระยะ ลอยตัว (updraft stage) : ผมเริ่มยกตัว เปลี่ยนเป็นหมุนวนในแนวดิ่ง
3) ระยะทอร์นาโด (tornado stage) : ลมหมุนเร็วขึ้น เส้นผ่านศก.ลดลง มีแรงลมกรดช่วยเสริม - เกิดเป็นว่าอากาศ ตั้งเป็นเกลียวสูงขึ้น
ไปในท้องฟ้า
ประเภท (แบ่งตามการเกิด) 1. เกิดจากซูเปอร์เซลล์ C Supercelli Tornado) : พายุประจำถิ่น ตอนกลาง - USA เกิดช่วงฤดูร้อน ปลายฤดูใบไม้ร่วง
1.ไม่ได้เกิดจากซูเปอร์เซลล์ (non - supercell Tornado) : รัศมีแคบ รุนแรง 4 Super cell Tornado
- แบ่งเป็น 2 ประเภท 1) landspout 2 dust tube tornado (ทอร์ ซาโดแบบฝุ่น - เกิดบนพื้น
2) Waterspout - เกิดเหนือพี่หน้า 2 นาคเล่นน้า / หวยห
ระดับครุนแรง : ใช้มาตราฟูจิตะ (Fujita Intensity scale)
8
=)
ค. ถี่ของการเกิด : เกิดบ่อยสุดฤดูใบไม้ทั้ง 6 ฤดูร้อน เพราะมวลอากาศทั่วโลกภาคพื้นสมุทรเคลื่อนพบมวลอากาศร้อนุภาคพื้นสมุทร เกิดที่ราบกว้างใหญ่
- เกิดจากลม 3 กลุ่มใน America 1) ลมอุ่นค.ชั้นสูงจากอ่าว mexico 2) ลมหนาว 6 แห่งจาก Canada 3) ลมกรดจากเทือกเขาร็อกกี้