ページ1:

1. แนวคิดพลเมืองที่ดีในบริบทสังคมโลกยุคใหม่
1.1 ความหมายของ “พลเมืองที่ดี”
พลเมือง หมายถึง บุคคลที่เป็นสมาชิกของประเทศหนึ่ง ๆ มีสิทธิและหน้าที่ตามที่
กฎหมายกำหนด เช่น สิทธิในการเลือกตั้ง หน้าที่ในการเสียภาษี หรือการป้องกันประเทศ เป็นต้น
“พลเมืองที่ดี” หมายถึง บุคคลที่มีความรู้ ความเข้าใจสิทธิ หน้าที่ และความรับผิดชอบ
ของตนในฐานะสมาชิกของประเทศและสังคมโลกมีจิตสำนึกต่อส่วนรวม เคารพกฎหมาย
ยึดมั่น
ในคุณธรรม และร่วมมือสร้างสังคมที่โปร่งใสและเป็นธรรม
1.2 บริบทสังคมโลกยุคใหม่
โลกยุคใหม่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ทั้งด้านเทคโนโลยี เศรษฐกิจ การเมือง และ
สิ่งแวดล้อม “พลเมืองในศตวรรษที่ 21” ต้องมีความสามารถในการปรับตัว เข้าใจความหลากหลาย
และมีส่วนร่วมในการพัฒนาอย่างยั่งยืน
ดังนั้นคำว่า “บริบทสังคมโลกยุคใหม่” หมายถึง สภาพแวดล้อมทางสังคม เศรษฐกิจ
การเมือง และวัฒนธรรมของโลกในปัจจุบัน ที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วจากผลของ
เทคโนโลยีดิจิทัล โลกาภิวัตน์ และการติดต่อสื่อสารไร้พรมแดน ทำให้ผู้คนจากทั่วโลกเชื่อมโยงถึง
กันมากขึ้น ทั้งในด้านความคิด ข้อมูล ข่าวสาร การค้า และวัฒนธรรม
1.2.1 โลกาภิวัตน์ (Globalization) โลกกลายเป็น “สังคมโลกเดียวกัน” มีการ
แลกเปลี่ยนสินค้า ความรู้ และวัฒนธรรมอย่างกว้างขวาง เช่น การซื้อขายออนไลน์ หรือการเรียนรู้
ข้ามประเทศ
1.2.2 เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (Digital Society)เทคโนโลยีเข้ามามี
บทบาทสำคัญในชีวิตประจำวัน เช่น สมาร์ตโฟน อินเทอร์เน็ต ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ทำให้เกิดการ
เปลี่ยนแปลงในระบบการศึกษา เศรษฐกิจ และการทำงาน
1.2.3 สังคมพหุวัฒนธรรม (Multicultural Society)ผู้คนต่างเชื้อชาติ ศาสนา และ
วัฒนธรรมอยู่ร่วมกันมากขึ้น ต้องเรียนรู้การอยู่ร่วมกันอย่างเข้าใจ เคารพความแตกต่าง

ページ2:

1.2.4 ปัญหาและความท้าทายระดับโลก (Global Issues)เช่น ภาวะโลกร้อน ความ
เหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ สงคราม ข้อมูลเท็จบนโลกออนไลน์ และโรคระบาด ซึ่งต้องอาศัยความ
ร่วมมือจากทุกประเทศ
1.2.5 การพัฒนาอย่างยั่งยืน (Sustainable Development)โลกยุคใหม่เน้นการพัฒนา
เศรษฐกิจควบคู่กับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และสร้างสังคมที่เป็นธรรม
1.3 คุณลักษณะของพลเมืองที่ดีในสังคมโลกยุคใหม่
1.3.1 มีจิตสำนึกสาธารณะ หมายถึง ความรู้สึกนึกคิดและความรับผิดชอบที่มุ่งประโยชน์
ส่วนรวมมากกว่าประโยชน์ส่วนตนเป็นการคิด ทำ และตัดสินใจโดยคำนึงถึงผลดีต่อสังคม
ประเทศชาติ และโลกมากกว่าผลประโยชน์ส่วนตัว
ลักษณะของผู้มีจิตสำนึกสาธารณะ
1. คิดถึงส่วนรวมก่อนส่วนตน ไม่ทำสิ่งที่เป็นโทษต่อชุมชนหรือประเทศ
2. ร่วมมือและช่วยเหลือผู้อื่น มีน้ำใจต่อเพื่อนบ้านและสังคม
3. มีความรับผิดชอบต่อส่วนรวม ดูแลรักษาทรัพย์สินสาธารณะ เช่น สวนสาธารณะ
โรงเรียน ถนน
4. กล้าแสดงออกอย่างสร้างสรรค์ แสดงความคิดเห็นอย่างสุภาพเพื่อพัฒนาสังคม
5. มีส่วนร่วมในกิจกรรมสาธารณะ การปลูกต้นไม้ การบริจาคโลหิต การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม