ページ1:

Cell structure & Function
Basic functional unit organism : cell
ต้องมีขอบเขต = cell membrane
*ต้องเพิ่มจํานวนได้ - DNA
# แสดงลักษณะทางพันธุกรรมได้ = Ribosome
☆ All cell must have
(Type
of) - Prokaryotic cell: Bacteria
(cell) - Eukaryotic cell: Animal, Plant, Protist,Fungi
Prokaryotic cell -ไม่มีเยื่อหุ้มนิวเคลียส
flagellum
capsule
plasma membrane
mucleoid (DNA)
cytoplasm
-ribosomes
* ของเหลวภายในเซลล์ (cytoplasm)
มีสารพันธุกรรมเป็น DNA เกลียวคู่ ขดเป็นวง (circular
DNA) รวมตัวกัน → nucleoid อาจพบ plasmid มี
Ribosomes (70S*) → สังเคราะโปรตีน
* ส่วนที่ห่อหุ้มเซลล์ นอก-ใน
แคปซูล (capsule)
flagellum ประกอบ
→ ผนังเชลล์ (cell wall) จาก flagella protein
--* เยื่อหุ้มเซลล์ (membrane)
อาจมี fimbriae ยึดเกาะ
ใช้ในการเคลื่อนที่
Ex. ส่งมีชีวิต →→ แบคทีเรีย (bacteria)
อาร์เคีย (archaea)
สาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงิน
(Cyanobacteria)
Everyotic celsius
มีเยื่อหุ้มนิวเคลียส ล้อมรอบสารพันธุกรรม
CDNA, RNA) ที่อยู่ภายใน มี Ribosomes 80S)
พบออร์แกเนลล์ที่มีเยื่อหุ้ม → เกิดจากการพับเข้าไปภายในเซลล์
ของเยื่อหุ้มเซลล์ unfolding of cell membrane
Ex. ส่งมีชีวิต→→ อาณาจักร ( kingdom)
.
โพรทิสด (Protista)
.
ฟังใจ Fungi)
.
พืช (Plantae)
.
สัตว์ (Animalia)
Endosymbiosis
theory
Endosymbiosis theory ทฤษฎีวิวัฒนาการที่เกี่ยวกับการกำเนิด
เซลล์ Eukaryotic ได้รับการยอมรับ → เสนอโดย Lynn
mangulis มีใจความสําคัญว่า
mitochondria และ Chloroplast เคยเป็นเซลล์
prokaryotic มาก่อน * ถูกเซลล์ที่มีขนาดใหญ่กว่ากิน +
สามารถอาศัยอยู่ร่วมกัน โดยได้ประโยชน์ทั้งสองฝ่าย
(mutualism) กลายเป็นส่วนหนึ่งของออร์แกเนลล์ใน
eukaryotic cell
หลักฐานสนับสนุนทฤษฎีนี้ คือ mitochondria และ
chloroplast มีสารพันธุกรรมเป็นของตัวเอง+ โครโมโซม
เกลียวคู่ขดเป็นวง (circular DNA) สามารถจ้าลองตัวเอง ได้มี
ribosome 702,ถูกยับยั้งการเพิ่มจำนวนด้วยยาปฏิชีวนะ
(antibiotic) เหมือนแบคทีเรีย
Cell structure
เยื่อหุ้มเซลล์ (cell membrane หรือ plasma membrane) เซนตริโอล (Centriole) สร้างจากเส้นใยไมโครทิวบูล
Hydra-phillic
ชอบ + ว
* กําหนดขอบเขต
* Semipermeable
membrane
V→ เยื่อเลือกผ่าน
มีตัวรับสัญญาณต่างๆ
Proteins →→→ มีหน้าที่เยอะ ขึ้นอยู่กับชนิด
Cholesterol เสริมสร้างความแข็งแรง
ความเสถียร + สภาพการไหล
Hydr-phobic | Carbohydrate
ไม่ชอบน้ำ ไม่ผิว Glycoprotein ติดต่อสื่อสาร + เคาเซลล์
-Clycolipid องค์ประกอบของเยื่อหุ้มสมอง +
เส้นประสาท
นิวเคลียส (nucleus) แบ่งเป็น 2 ส่วน
เป็นหน่วยควบคุมการทํางาน และกระบวนการ
ต่างๆ ภายในเซลล์ มีสารพันธุกรรม DNA, RNA
- ควบคุมลักษณะทางพันธุกรรม
เซลล์(Cell) เป็นหน่วยพื้นฐานที่เล็กที่สุดของสิ่งมีชีวิต เป็นทั้ง Nuclear membrane มีโครงสร้างเหมือนเยื่อหุ้มแต่มี 2 ชั้น อยู่
หน่วยโครงสร้างและหน่วยหน้าที่ จึงสามารถอยู่ได้ด้วยตัวเอง :
เพราะภายในบรรจุยืน (gene) ข้อมูลคำสั่งบนสาย DNA
โครงสร้างของเซลล์ (cell structure) 2 ส่วนหลักๆ
1.ส่วนที่หุ้มเซลล์ กำหนดขอบเขตเซลล์ทุกชนิดต้องมีเยื่อหุ้มเซลล์
(cell membrane) ผนังเซลล์ (cell wall) จะอยู่ด้านนอก เพิ่มความ
แข็งแรง พบในสิ่งมีชีวิตบางชนิด
2.Protoplasm เป็น ส่วนของเซลล์ที่อยู่ภายในmembrane
- Nucleus ที่อยู่สารพันธุกรรม ควบคุบิการทำงาน
• Cytoplasm อยู่นอกนิวเคลียส cytoplasm+organelle
เซลล์มิ่งมีชีวิต
เซลล์แบคทีเรีย
ออร์แกเนลล์ ไม่พบ
Nucleus, cytoskeleton, centriole
และออร์แกนเนอร์ที่มีเกิดกลุ่มทั้งหมด
เชล สัตว์ Chloroplast, cell wall, central vacuole as tonoplast
เซลล์พืช Centriole (lysosome พบในพืชบางชนิด
ผนังเซลล์ (cell wall) พบในพืช ฟังใจ โพรทิสต์ และ
ชั้นนอกบางส่วนติดต่อกับ (RER) มีรูบนเยื่อหุ้มเรียก nuclear
Pore - เป็นทางผ่านเข้าออก
2.Nucleoplasm อยู่ข้างในเยื่อnucleus
nucleolus สังเคราะห์ ribosome บริเวณเฉพาะในนิวเคลียส
chromatin fiber ส่วนที่เป็นสารพันธุกรรม
สารสำคัญที่ผ่าน
ผ่านเข้า : ribosomal protein (ส่วนประกอบของ ribosome),
Steroid hormone และ thyroid hormone ผ่านเยื่อหุ้ม
นิวเคลียสเพื่อกระตุ้นการทำงานของ DNA
ผ่านออก : ribosome เพื่อทำหน้าที่สังเคราะห์โปรตีน, mRNA
messenger RNA) และ tRNA (transfer RNA)
สังเคราะห์จากการถอดรหัส (Transcription) ของ DNA เพื่อ
ออกไปทําหน้าที่ร่วมกับ ribosome ในการสังเคราะห์โปรตีน
ไรโบโซม (ribosome) ออร์แกนเนลล์ที่ไม่มีเยื่อหุ้ม
ประกอบด้วย rRNA ถูกสังเคราะห์จาก
nucleolus รวมตัวกับ ribosomal protein
ที่ถูกสร้างในโซโทพลาสซึม มี 2 หน่วยย่อย
เล็ก-ใหญ่ แยกกันอยู่แต่จะมารวมกันเป็นก
*ลุ่ม polysone เพื่อแปลรหัส (translation)
แบคทีเรียบางชนิด โดยมีองค์ประกอบที่แตกต่างกัน แต่ไม่พบในสัตว์ " ในเซลล์ที่ทำหน้าที่สังเคราะห์โปรตีนจะพบไรโบโซมจำนวนมาก
- มีช่องเล็กๆ เปิดไปถึงเซลล์ข้างเคียงเรียก ว่า plasmodesmate
ติดต่อสื่อสารระหว่างเซลล์ ไม่คัดเลือกสารเข้าออกเซลล์ ใจง่าย!
ประกอบด้วย
celulose y
1. middle labella ชั้นที่เกิดขึ้นเมื่อ
เซลล์พืชแบ่งตัว
2.primary cell wall ชั้นที่เกิดขึ้น
* เมื่อพืชเริ่มเจริญ
3.secondary ชั้นที่เกิดขึ้นเมื่อ
เซลล์หยุดขยาย
องค์ประกอบ – mycoplasma ไม่มีผนังเซลล์
Cellulose – พืชกลุ่มต่างๆ สาหร่ายสีเขียว
Chitin - เห็ด รา ยีสต์
Peptidoglycon - แบคทีเรีย
Agarose/Funorar/Porphyrin - สาหร่ายสีแดง
Silica (SiO2) – อะตอม
คําแหน่งที่พบ ribosome 4 ตำแหน่ง
ลอยอิสระในไซโทซอล→→ สร้างโปรตีนไว้ใช้ภายในเซลล์
เกาะบนเยื่อหุ้มนิวเคลียส→→ สร้างโปรตีนไว้ใช้ในนิวเคลียส
เกาะบนเยื่อหุ้ม RER --สร้างโปรตีนใช้นอกเซลล์
ในไมโทคอนเดรีย + คลอโรพลาสต์
ไซโทสเกเลตัล (cytoskeleton) ออร์แกนเนลล์ที่ไม่มีเยื่อหุ้ม
ช่วยค้ำจุนเซลล์, ช่วยให้ออร์แกเนลล์เคลื่อนที่ได้ มี 3 ชนิด
Microfilament 7nm) : สร้างจากโปรตีนแอดดิน
การเคลื่อนไหวแบบเท่าเทียม(pseudopodium)
แบ่งไซโตพลาสชิม โครงสร้าง microvil
Intermediate filament : สร้างจากโปรตีนเคราติน
(keratin) โครงสร้างค้ำจุนเซลล์ตลอดทั่วทั้งเซลล์พบใน
เส้นผม,,
บ
Microtubule : สร้างจากโปรตีนทูบูลิน (tubulin) ช่วยให้ออร์แกเนลล์
เคลื่อนที่ได้ค้ำจุนโครงสร้างเป็นตัวสร้างเส้นใยสเป็นเด็กในการแบ่งเซลล์และเป็น
องค์ประกอบของออร์แกเนลล์อื่นๆ
โครงสร้าง 9+0=27 จับกับเส้นใย spindle fiber เพื่อช่วยในการ
เคลื่อนที่ของโครโมโซมขณะแบ่งเซลล์
คล้าย ทรงกระบอกมี 2 อ้นวางคั่ง
ไลโซโซม (lysosome) พบใน
สัตว์เกือบทุกชนิดมีเยื่อหุ้ม 1 ชั้นสร้าง
จาก Colgi body ภายในบรรจุ enz
hydrolytic - ย่อยอาหารภายใน
ฉากกันประกอบด้วยชุดของ เซลล์หลัง endocytosis, การย่อยออร์
microtabule เรียงคิวแบบ 9+0 แกเนลล์ที่ autophagy + การสลาย
Lysosome
- realise 27, จำลองตัวเอง ได้ขณะแบ่งเซลล์ ตัวเอง autolysis - lysosome ยัง
หน้าที่: สร้าง Spindle fiber มาบิด ย่อยกำจัดสิ่งแปลกปลอมจะพบ
โครโมโซมเพื่อจัดเรียง และแยก Dysosome มากในเซลล์เม็ดเลือดขาว
โครโมโซมในระหว่างการแบ่งเซลล์ เพอรอกซิโซม (peroxisome) หรือไมโครมอดี (micro-bodies
เยื่อหุ้ม 1 ชั้นสร้างมาจาก RER คล้าย
Endoplasmic reticulum: ER
อยู่ล้อมรอบนิวเคลียสมีเยื่อหุ้ม 1 ชั้นพับซ้อนไปมาแบ่งออกเป็น 2 ชนิด
RER - SER
Rough endoplasmic reticulum - ขรุขระ
สร้างโปรตีน องค์ประกอบของเยื่อหุ้ม
สร้างโปรตีนส่งออกนอกเซลล์ → enzyme,ฮอร์โมน
(peptide), แอนติบอดี, สารสื่อประสาท, โปรตีน (การแข็งตัว
ของเลือด)
Smooth endoplasmic reticulum-เรียบ
สร้างไขมัน ฟอสโฟลิคของเยื่อหุ้ม สร้าง Steroid
lysosome แต่เล็กกว่าภายในมี
เอนไซม์หลายชนิด - สลายกรดไขมัน
ที่มีโมเลกุลยาวๆ ให้เป็น acetyl
COA ในกระบวนการ b-oxidation
ป้องกันเซลล์ถูกทําลายจาก H2O2
(hydrogen peroxide) - น้ำและ
ออก เจน
แวคิวโอล (vacuole) มีเยื่อหุ้ม 1 ชั้น
control vacuole
เก็บสารต่างๆ เช่นน้ำ
พืชมาก
food vacucle ถุงบรรจุอาหาร ย่อย
โดย lysosome พบในสัตว์ชั้นต่ำ
• contractile vacuole พบเฉพาะ
โปรโทซัวน้ำจืด - รักษาสมดุล
ไมโทคอนเดรีย (mitochondria)
เป็นแหล่งพลังงานภายในเซลล์มีรูปร่างกลม
จะพบŠER มากในอวัยวะที่มีการสร้างฮอร์โมน Steroid - มีเยื่อหุ้ม 2 ชั้นส่วนที่เว้าเข้าเรียก Cristae
อัณฑะ, รังไข่, อมหมวกไตส่วนนอก
แหล่งสะสมแคลเซียม กระตุ้นเซลล์กล้ามเนื้อ
ของเหลวภายในเรียก matrix มี enz
ribosome 70S DNA+RNA
กำจัดสารพิษ พบSER มากที่ดับร่วมกับ mitochondria ใน 1 เป็นตัวสร้างพลังงาน (ATP) การหายใจระดับเซลล์ matrix →→
การจ่าจัดสารพิษ
กอลจิบอดี (Golgi body)
มีเยื่อหุ้ม 1 ชั้นเป็นถุงแบนๆ เรียงต่อกันหลายๆ ชั้นภายในถุงมีของเหลวบรรจุ
อยู่เรียกว่า 'cisernae' ด้านที่ใกล้ RER คือ cis ส่วนที่รับ vesicle →
medial เติมน้ำตาล ด้าน trans เพื่อคัดเลือก
รับสารจำพวก lipids + glycol proteins
มากจาก RER และ SER ปรุงแต่งสารแล้วส่ง
ออกในรูป vesicle โดยวิธี exocytosis
ตึงนํ้าออก
เติมน้ำตาลให้lipid-glycolipid
สร้างlysosome มี enz (hydrolytic)
สําหรับย่อย
สร้างสารเคลือบฟัน (enamel)
สร้าง acrosome → ส่วนหัวของอสุจิ
การสร้าง acetal coa และ Krebs cycle / inner membrane
เกี่ยวกับการถ่ายอิเล็กตรอน และยังเกี่ยวกับการตายของเซลล์ทำลาย
เซลล์ที่ไม่จําเป็น +peroxisome กระบวนการ b-oxidation
- +SER --สังเคราะห์ไม่มัน + กำจัดสารพิษ
คลอโรพลาสต์ (chloroplast)
มีน าเนิดมาจาก
sease proplastid มีเยื่อหุ้ม 2 ชั้น
ภายในมีของเหลวเรียก
stroma ประกอบด้วย
DNA+RNA, ribosome
เอนไซม์ต่างๆ ในการ
สังเคราะห์แสง
ยังมีส่วนสำคัญอีก - thylakoid คล้อยเหรียญที่อยู่ของเม็ดสีที่
เกี่ยวข้องกับการสังเคราะห์ด้วยแสง (chlorophylla,
chlorophyll b carotenoid และ phycobilin) - thylakoid
เรียงซ้อนกันเป็นตั้งๆ จะเรียกว่ากรานูน (granum) แต่ละ
granum มีโครงสร้างเชื่อมต่อกันเรียกว่า stroma lamelle
หน้าที่หลักของ Chloroplast คือการสังเคราะห์แสง
(photosynthesis) การสังเคราะห์น้ำตาล โดยการดึงคาร์บอน
ไดออกโซ่ เกิดที่ thylakoid / Calvin cycle เกิดที่ stroma
และเกี่ยวข้องกับการหายใจแสง +peroxisome,
mitochondria