ページ1:

การลำเลียงสารเข้าออกเซลล์ (cell transport)
เยื่อหุ้มเซลล์ (cell membrane)
ทำหน้าที่ แยกเซลล์ออกจากสิ่งแวดล้อมรอบๆเซลล์ คัดเลือกสารที่จะผ่านเข้าออกเซลล์ (เพื่อเลือกผ่าน)
ประกอบด้วย
1. phospholipid
1 polar head
:
-
hydrophilic
ทล
รัก ชอบ
2 nonpolar tails
- ไม่มีขั้ว Ex. หมัด, เบนซิล
hydrophilic
4.
2. protein
-Integral protein แทรกอยู่ในเมมเบรน
- Peripheral protein จับกับเมมเบรน
- Lipid - anchored protein สร้างพระกับโมเลกุลสดบนเมมเบรน
3. glycolipid
glycoprotein
5. cholesterol (steroid)
เกลียดกลัว ทำให้ cell membrane มีความลื่นไหล cfluidity)
การลำเลียงสารผ่านเซลล์
ออสโมซิส (osmosis) Ex.ms
การดูดน้ำของรากพืช
มากกว่าใน cell
เซลล์พืช
Hypertonic solution
plasmolysis
ผ่าน อหุ้มเซลล์โดยตรง
- การแพร่แบบธรรมดา (Simple Diffusion) Ex. การฉีดน้ำหอม การเติมน้ำตา
การเคลื่อนที่ของอนุภาคสารจากความเข้มข้นมาก ไปยังความเข้มข้นน้อย
880
น้อยกว่าใน cell
การแพร่ของ ท่าน cell membran เคลื่อนที่จากบริเวณที่มีหมาก เข้มข้นทั่วไปยังหน้อยเข้มข้นสูง)
(เทียม)
เท่ากันใน cell
Isotonic solution Hyporonic solution
normal
(ปกติ)
N
turgid
(แต่ง)
เซลล์สัตว์
Shriveled (เดี่ยว)
normal (ปกติ)
lysedcแตก)
เบื่อเลือกผ่า

ページ2:

การลำเลียงสารผ่านโปรตีนที่แทรกอยู่บริเวณเยื่อหุ้มเซลล์
- การแพร่แบบฟาซิลิเกต (Facilited Diffusion)
การแพร่ของสารผ่าน Carrier channe protein ที่แทรกอยู่บริเวณเยื่อหุ้มเซลล์ ไม่ต้องอาศัยพลังงานในรูป ATP
สารมากไปยังสารน้อย (glucose, amino acid, ion (Na, K, Cit
Ex. การลำเลียง glucose - BBC, ลำเลียงสารอาหารที่ cell ตัน และ cell ผิวลำไส้เล็ก, การลำเลียงน้ำเข้าสู่เซลล์พืชและสัตว์
การลำเลียงแบบแอกทีฟทรานสปอร์ต (Active Transport)
ลำเลียงจากความเข้มข้นของสารต่ำไปยังความเข้มข้นของสารสูง โดยอาศัย Carrier protein และอาศัยพลังงาน ATP
Ex. Na/K pump (รักษาสมดุลของไอออนระหว่างภายใน หอกของ cell สัตว์ ), การดูดซึมกลูโคสในcel เยื่อบุผิวลำไส้เล็ก
การลำเลียงโดยการสร้างเวสิเคิล
- เอนโดไซโทซิส (Endocytosis)
.
.
เป็นการลำเลียงสาร เข้า ในcell แบ่งเป็น 3 แบบ
- phagocytosis (ฟาโกไซโทซิส)
การนำสารที่ไม่ละลายน้ำและมีขนาดใหญ่เข้าสู่ cell โดย cell membran จะโอบล้อมด้วยเท้าเทียม
จากนั้นจะหลุดเข้ามาอยู่ในรูปของ food vacuole หรือ phagocytic vesicle
Ex. อะมีบา พารามีเซียมกินอาหาร, การกินเชื้อโรคของเม็ดเลือดขาว
pinocytosis (พิโนไซโทซิส)
การนำสารที่เป็นของเหลวหรือสารที่ละลายน้ำเข้าสู่ cell โดย cell membrane จะเว้าเข้าเป็นหลุม
Ex. การดูดกลับสารที่ต่อหน่วยไต, การดูดซึมไขมัน villus ที่ลำไส้เล็ก
recepter-mediated endocytosis
0
food vacuole
vesicle
การลำเลียงสารที่มีโมเลกุลขนาดใหญ่เข้าสู่ cell ที่มีความจำเพาะ โดย cell membrane จะมีตัวรับอยู่ (receptor)
Ex. การลำเลียงสารพวกคอเลสเตอรอล, การนำ hormone เข้าสู่ cell
- เอกโซไซโทซิส (Exocytosis)
cell membrane
receptor
เป็นการลำเลียงสารขนาดใหญ่ออกนอก cell โดยการสร้างถุง (vesicle) ไปรวมตัวกับเยื่อหุ้มเซลล์ แล้วส่งออกไปนอก cell coated vesicle
Ex. การส่งออก enzyme, hormone, entibody, สารสื่อประสาท, น้ำลาย, น้ำมูก
vesicle